Lễ hội Hà Nam
 
 
Lễ hội thả diều truyền thống xã Hòa Hậu
Nói đến Hòa Hậu,huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, ai ai cũng biết đến Chí Phèo, Thị Nở và bát cháo hành, lò gạch cũ… Ngày nay làng Nhân Hậu không chỉ nổi tiếng với nghề dệt truyền thống, chuối ngự và món cá kho lừng danh cả nước. Và ở làng quê ấy còn có một lễ hội truyền thống rất độc đáo, đó là thả diều.

Theo các cụ trong làng kể lại, lễ hội thả diều Hòa Hậu có từ hàng trăm năm nay và được tổ chức vào ngày rằm tháng 5 âm lịch hàng năm. Đó là thời điểm khi kết thúc vụ Chiêm, lúc người nông dân được nông nhàn, cũng là lúc gió nồm Nam đang thuận. Khi tham gia lễ hội, mỗi xóm sẽ cử ra một đội để làm diều. Thành viên trong đội nhất định phải là đàn ông hoặc trai tráng khỏe mạnh, phụ nữ không được tham gia. Công đoạn làm diều cũng lắm công phu. Trước tiên là chọn tre. Cây tre được trọn phải nằm giữa bụi, là cây cao, to và thẳng nhất. Người ta cũng tránh bụi tre mọc gần ao, hồ vì cây tre gần ao hồ thường ướt thớ, khó giữ được khung  cho diều. Cây tre khi được chọn sẽ được người làm diều chặt khi qua rằm, vì người ta cho rằng nếu chặt trước rằm, tre sẽ mềm thịt và dễ bị mọt. Sau khi chặt về, người ta sẽ pha cây tre ra thành nhiều khúc, lấy những khúc gần gốc, phơi lên gác bếp từ 4,5 tháng cho thật kiệt nước trong thân, khúc tre thật mềm, thật dẻo. Khi ấy mới đến công đoạn vót tre. Tùy vào từng loại diều, như loại cho trẻ con, loại vừa, loại lớn mà người ta quy định độ dài, độ tròn của khúc tre được vót. Sau khi vót, tạo khung, cũng là lúc người thợ dán giấy cho diều. Diều truyền thống của Hòa Hậu nhất định phải được dán bằng giấy dó. Đây là loại giấy mỏng, nhưng rất dai, có thể chịu được sức gió lớn khi diều bay cao. Người ta giã quả hồng xanh cho thật nát, lấy nhựa quết lên khung diều rồi dán giấy. Khi dán, người thợ cũng quy định luôn màu của con diều. Khi xưa, cả xã Hòa Hậu chỉ có người dân làng Đại Hoàng tham gia thả diều. Làng được chia làm 4 Giáp. Và ở mỗi Giáp, người ta lại quy định cho diều 4 loại khác nhau: diều Trắng, diều Hồng, diều một nửa đỏ, một nửa trắng và diều có vạch đỏ ở giữa. Giờ đây, tuy số lượng xóm tham gia lễ hội được tăng lên thành 25 xóm với 20 cánh diều, nhưng người dân nơi đây vẫn giữ truyền thống chọn 4 loại diều tham dự, mà nhất quyết không chọn màu sắc khác.

4444.jpg

Các công đoạn làm diều được những người lớn tuổi trong làng truyền lại cho con cháu

 Sau khi con diều hoàn thành, mỗi đội tham gia sẽ cử ra đại diện, mang cánh diều của mình lên tế lễ thành hoàng làng. Cánh diều tượng trưng cho ước nguyện của những người dân, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu... Tại bãi đất mà ban tổ chức quy định, các đội sẽ thi thả diều trong thời gian một tiếng. Khi hết giờ, đội nào có con diều bay cao nhất, thẳng nhất, đúng hướng gió sẽ được chấm giải nhất. Các con diều sau khi được tính điểm sẽ bị cắt dây. Người ta cho rằng, lời thỉnh ước của họ sẽ theo con diều bay lên trời xanh và đem lại may mắn cho gia đình, bản thân.

1111.jpg

Các đội thi diều trình diều trước cửa đình

666666.jpg
Háo hức mang diều đi thả

22222.jpg

33333.jpg

Bên cạnh hoạt động thi thả diều, lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian phong phú để phục vụ nhân dân như: chơi cờ tướng, bịt mắt đập niêu... tạo nên một không gian lễ, hội đậm đà bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, một trong những điểm bất cập chính là việc người dân tham gia thả diều trong khu nghĩa trang của xã. Người tham gia thả diều vô tư đứng trên những nấm mộ để thả. Ông Trần Văn Khải, Phó chủ tịch UBND xã cho biết:" Việc không có quỹ đất dành cho lễ hội khiến chúng tôi cũng rất trăn trở khi bắt buộc phải tổ chức cuộc thi thả diều trong khu nghĩa trang của xã. Tuy nhiên trong những năm tới, xã sẽ cố gắng huy động mọi nguồn lực để sắp xếp được một bãi đất rộng nhằm phục vụ lễ hội."

88888.jpg

55555.jpg

Tuy nhiên, người dân lại "hồn nhiên" đứng trên các nấm mộ để thả diều

Lễ hội thả diều truyền thống xã Hòa Hậu có thể nói là một trong những lễ hội đặc sắc, thể hiện sự phong phú trong kho tàng lễ hội truyền thống của nhân dân Hà Nam. Cuộc thi thả diều không chỉ nhằm cầu chúc cho một vụ mùa mới bội thu, mưa thuận gió hòa, mà còn giúp tăng thêm tình đoàn kết, gắn bó các xóm, làng trong xã. Tuy nhiên, việc người dân thả diều trong khu nghĩa trang của xã thực sự phản cảm. Mong rằng các cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ sớm xây dựng một quỹ đất mới tại địa phương cho hợp lý nhằm tạo nên sân chơi lành mạnh, văn hóa cho nhân dân nơi đây.
Trần Lâm

Tag: Lễ hội thả diều truyền thống xã Hòa Hậu

Ý kiến bạn đọc
TIN NỔI BẬT
Sôi nổi Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân và khai mạc giải việt dã “Cùng Sacombank chạy vì sức khỏe cộng đồng” năm 2017
Thiết thực chào mừng 71 năm Ngày Thể thao Việt Nam, ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi đồng bào cả nước tập thể dục (27/3/1946-27/3/2017); kỷ niệm 86 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2017); nhằm động viên đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia tập luyện thể dục, thể thao hưởng ứng cuộc vận động "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại", sáng ngày 26/3, Ban chỉ đạo Ngày chạy Olympic tỉnh Hà Nam long trọng tổ chức Lễ phát động “Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân” và khai mạc giải việt dã "Cùng Sacombank chạy vì sức khỏe cộng đồng" năm 2017.
Hương sắc Hà Nam
Liên kết website
Trang thông tin điện tử Đài Phát Thanh - Truyền Hình Hà Nam - 215 Đường Trường Chinh TP Phủ Lý - Hà Nam
Giấy phép số 46/68 - TTĐT cấp 27/4/2009 - Tel: (84 - 0351) 3588 588 - Email: lienhe@hanamtv.vn
Ghi rõ nguồn "hanamtv.vn" khi sử dụng lại thông tin từ website này.