0351 3588 588

Rượu Bèo vào xuân

08/02/2016 15:52
Tết - khoảng thời gian gia đình quây quần, sum họp bên mâm cơm, nâng chén rượu nồng chúc mừng xuân mới. Với người dân Việt Nam, rượu là thức uống quen thuộc, không thể thiếu nhất là mỗi dịp lễ, tết và mỗi miền quê lại có một thứ rượu đặc trưng, nào là rượu Ngô Bắc Hà, rượu Mẫu Sơn - Lạng Sơn; rượu Kim Sơn - Ninh Bình, rượu làng Vân - Bắc Giang. Tại Hà Nam, cũng có một ngôi làng được biết đến với nghề nấu rượu truyền thống tự bao đời nay- rượu làng Bèo. Mời quý vị và các bạn cùng Hanamtv.vn đến thăm Thôn Thượng, xã Tiên Ngoại (xưa còn gọi là làng Bèo) để tìm hiểu về làng nghề truyền thống này.
Thôn Thượng, xã Tiên Ngoại ( Duy Tiên) xưa kia có tên gọi là  làng Bèo, đựợc biết đến với nghề nấu rượu truyền thống do cha ông để lại. Trải qua bao thăng trầm, rượu làng Bèo vẫn giữ được hương vị thơm ngon và được người dân Hà Nam xem như “thị hồn thị túy”. Người ta nhớ đến rượu Bèo bởi đặc trưng trong suốt, tinh khiết, thơm nồng hương nếp, uống ngọt giọt. 

Nghề nấu rượu ở làng Bèo có từ bao giờ chẳng ai còn nhớ. Chỉ nghe các cụ cao niên trong làng kể lại rằng: Vào khoảng thế kỷ 19, có một người Tàu làm nghề lang qua làng chẳng may bị bệnh được dân làng tận tình cứu chữa. Sau khi khỏi bệnh, để đáp lại ân tình của người dân làng Bèo, người lang đó đã truyền lại bí quyết nấu rượu cho dân làng. Để rồi từ đó đến nay, các thế hệ người dân làng Bèo vẫn tâm nguyện một lòng gìn giữ nghề mà cha ông truyền lại, coi đó như là báu vật, là hương sắc của làng. Về làng Bèo, chúng tôi gặp cô Nguyễn Thị Chín, là một trong những người làm rượu Bèo có kinh nghiệm trong làng. Nghe cô tâm sự về nghề, mới thấy để làm ra được một mẻ rượu Bèo ngon, đạt chuẩn, phải trải qua nhiều công đoạn công phu, tỉ mỉ, đòi hỏi người nấu sự kiên trì và cẩn thận. Muốn rượu được thơm ngon, khâu chọn gạo hết sức quan trọng. Gạo để nấu rượu phải là nếp chuẩn (nếp đẫy hạt, già nắng). Sau khi đã xay vỏ, vo qua để ráo nước mới nấu thành cơm. Khi nấu cơm phải đảm bảo “dẻo ngon, chín nục”, bởi cơm có dẻo ngon thì mới dễ bắt men và khi nấu mới “được rượu”. Khi cơm chín, dỡ trải đều ra mê cho nguội hẳn rồi mới rắc men đã được nghiền nhỏ đều trên hai mặt và cho vào chậu ủ từ 1-2 ngày (tùy theo thời tiết, nếu trời lạnh ủ lâu hơn) đến khi có nước cốt cho vào chum sành sau đó ủ nước sạch vào ủ tiếp khoảng 4-5 ngày (nếu trời rét phải ủ tới 7-8 ngày) đợi có mùi cay, hạt gạo nhuyễn nhưng không nát thì mang ra đun. Hiện người dân làng Bèo nấu rượu phổ biến vẫn bằng nồi đồng, ống tre, khi đun thường để nhỏ lửa, cứ khoảng 5-6 tiếng thì được một mẻ rượu. Tùy vào yêu cầu của thực khách mà người thợ lọc ra độ của rượu. Rượu mới chảy ra khoảng 70-80 độ, người nấu dần dân pha chế với nước 2, nước 3 để có nồng độ phù hợp. Rượu ngon phải đảm bảo độ trong vắt, khi lắc nhẹ thấy sủi tăm, chỉ cần nhấp một ngụm nhỏ cũng đủ cảm nhận được vị cay nồng của men rượu hoà quyện với hương thơm của lúa nếp tan chảy trong huyết quản tạo thành thứ men mê hoặc lòng người, càng để lâu rượu càng có vị thơm và đậm. Người làng Bèo khi bảo quản rượu thường dùng chum, sành. Rượu trước khi vào chum phải được lọc qua một lớp than hoạt tính, để đảm bảo nước rượu được trong, không có cặn. Đến lúc ấy rượu mới đến được tay người dùng.

DSC_5557.jpg

DSC_5578.jpg

DSC_5508.jpg

DSC_5461.jpg

DSC_5426.jpg

DSC_5410.jpg

DSC_5493.jpg
Để làm ra được 1 giọt ruợu làm say lòng thực khách, người nấu ruợu đã phải trải qua hàng chục bước với yêu cầu kĩ thuật tỉ mỉ
Untitled.jpg
Sau khi chưng cất, rượu được lọc và trữ trong chum. Càng để lâu, rượu càng ngon

Ở làng Bèo, chỉ trừ ngày mùng 1 Tết là người làng nghỉ ngơi không nấu rượu. Cũng như nhiều gia đình nấu rượu trong làng, cứ ủ xong nồi cơm rượu này, cô Chín lại chuẩn bị cho nồi rượu kế tiếp. Nhịp làm việc sôi động đến vậy, mà nhiều khi bếp nhà cô vẫn phải đỏ lửa suốt mới đáp ứng được nhu cầu của khách. “Nhà tôi làm rượu đã lâu, có nhiều khách đặt, đặc biệt là dịp Tết thì lại càng đông hơn. Có những năm tận 9h đêm 30 Tết mà chồng tôi vẫn phải đưa rượu lên Phủ Lý để kịp giao hàng cho khách.” Cô Chín tâm sự.

Loại rượu ngon nhất, được ưa chuộng nhất của làng Bèo là rượu tăm, thứ rượu trong suốt, khi lắc xuất hiện nhiều tăm nhỏ, rất lâu tan, uống êm và ngọt, để càng lâu càng ngon mà lại không bị giảm nồng độ. Chia sẻ về điều này ông Trần Văn Giang, trưởng thôn Thượng cho biết: Rượu làng Bèo sản xuất ra tới đâu là bán hết tới đó. Rượu được các đại lý thu mua và chuyển đi khắp các tỉnh miền Bắc như: Nam Định, Thái Bình, Hà Nội, Lạng Sơn…Hiện nay,  làng Bèo có 180 hộ thì có đến 170 hộ nấu rượu, trung bình người dân làng Bèo sản xuất ra khoảng 540.000 lít rượu/năm. Đối với những hộ gia đình nấu nhiều, thu nhập cũng trên dưới 100 triệu đồng/ nhà/năm. Nghề nấu rượu truyền thống đang tích cực góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của người dân địa phương.

Trong nền kinh tế thị trường hội nhập sâu rộng, các sản phẩm rượu trên thị trường rất đa dạng tạo nên sức cạnh tranh lớn, song  làng nghề truyền thống  nấu rượu Bèo vẫn giữ vững uy tín, chất lượng đối với người tiêu dùng địa phương và ngày càng hấp dẫn đối với khách hàng trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên người dân làng Bèo vẫn trăn trở một điều, đó là rượu Bèo vẫn chưa có được thương hiệu riêng của mình, khách hàng biết đến rượu của làng chủ yếu qua bạn bè người thân giới thiệu là chính nên “độ phủ” của rượu làng Bèo vẫn chưa cao.  Rất mong trong thời gian tới, chính quyền các cấp cần có biện pháp cụ thể, đăng ký  thương hiệu cho sản phẩm rượu truyền thống này, để cái tên “Rượu làng Bèo” ngày càng được bạn bè  trong và ngoài nước biết đến nhiều hơn.

Trần Lâm

Ý kiến bạn đọc
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ - ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH HÀ NAM
Địa chỉ: 215 Đường Trường Chinh TP Phủ Lý - Hà Nam
Tel: (84 - 0351) 3588 588
Email:lienhe@hanamtv.vn
Giấy phép số 263/GP - TTĐT cấp 14/8/2017
Cơ quan chủ quản: UBND Tỉnh Hà Nam
Cơ quan quản lý: Đài PT-TH Hà Nam